मौसम झा जनकपुरधाम। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि धनुषा निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ बाट डा. रञ्जित पञ्जियारको नाम समानुपातिक प्रणालीअन्तर्गत सिफारिस गरेको छ। पार्टीको केन्द्रीय समितिको निर्णयअनुसार चिकित्सक पेशाबाट राजनीतिमा सक्रिय डा. पञ्जियारलाई संसद्मा प्रतिनिधित्व गराउने तयारी गरिएको हो।

पार्टी स्रोतका अनुसार, डा. पञ्जियारको राजनीतिक अनुभव, पेशागत इमान्दारी, तथा क्षेत्रप्रतिको दीर्घकालीन योगदानलाई मध्यनजर गर्दै उनलाई समानुपातिक सूचीमा अगाडि बढाइएको हो। यो निर्णयसँगै राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले फेरि एकपटक “नयाँ सोच, नयाँ अनुहार र व्यावसायिक दक्षता” लाई प्राथमिकता दिने आफ्नो नीति दोहोर्‍याएको छ।

डा. रञ्जित पञ्जियार : शिक्षा र पेशागत यात्रा

डा. रञ्जित पञ्जियार पेशाले चिकित्सक हुन्। उनले आफ्नो एमबीबीएस (MBBS) अध्ययन जनकपुरस्थित जानकी मेडिकल कलेजबाट पूरा गरेका हुन्। त्यसपछि उनले काठमाडौंको प्रतिष्ठित धुलिखेल अस्पताल अन्तर्गतको काठमाडौँ विश्वविद्यालय मेडिकल स्कूलबाट एमडी (पोस्ट ग्राजुएट) अध्ययनको दोस्रो वर्षसम्मको अध्ययन गरेका छन्।

स्वास्थ्य क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएका डा. पञ्जियारले ग्रामीण तथा शहरी दुवै क्षेत्रमा सेवा प्रदान गरेका छन्। जनस्वास्थ्य, आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको पहुँच, र स्वास्थ्य प्रणाली सुधारका विषयमा उनी सधैं स्पष्ट धारणा राख्दै आएका छन्। उनका निकट सहयोगीहरूका अनुसार, चिकित्सकको रूपमा सेवा दिँदै गर्दा उनले आम नागरिकले भोग्दै आएको राज्य संयन्त्रको कमजोरीलाई नजिकबाट देख्ने अवसर पाए, जसले उनलाई सक्रिय राजनीतिमा आउन प्रेरित गर्‍यो।

२०७९ को निर्वाचन र राजनीतिक यात्रा

डा. पञ्जियार २०७९ सालमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा धनुषा निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ बाट प्रत्यक्षतर्फ उम्मेदवार बनेका थिए। यद्यपि उनी विजयी हुन सकेनन्, तर पहिलो पटक चुनाव लड्दा पनि उनले उल्लेखनीय मत प्राप्त गरेका थिए।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, उनको चुनावी अभियानले क्षेत्रका शिक्षित युवा, स्वास्थ्यकर्मी, र परिवर्तन चाहने मतदातालाई आकर्षित गरेको थियो। विशेषगरी स्वास्थ्य, शिक्षा, रोजगारी, र सुशासनका विषयमा उनले प्रस्तुत गरेका स्पष्ट योजनाहरूले उनीप्रति जनविश्वास बढाएको थियो।

उनको पराजयलाई राजनीतिक असफलता भन्दा पनि “सिकाइको अवसर” को रूपमा हेर्ने गरिन्छ। यही अनुभव र क्षेत्रप्रतिको बुझाइका कारण पार्टी नेतृत्वले उनलाई पुनः संसद्मा लैजाने निर्णय गरेको बताइएको छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको नीति र पृष्ठभूमि

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी पछिल्ला वर्षहरूमा नेपाली राजनीतिमा वैकल्पिक शक्तिका रूपमा उदाएको दल हो। पुराना राजनीतिक अभ्यास, गुटबन्दी, र भ्रष्टाचारविरुद्ध उभिएको यो दलले “नयाँ अनुहार, नयाँ सोच र परिणाममुखी राजनीति” लाई आफ्नो मूल मन्त्र बनाएको छ।

पार्टीले विशेषगरी निम्न आधारमा उम्मेदवार छनोट गर्ने नीति लिएको बताइन्छः

• पेशागत दक्षता र विशेषज्ञता

• सार्वजनिक जीवनमा स्वच्छ छवि

• क्षेत्रप्रतिको प्रतिबद्धता

• परिवर्तनका लागि स्पष्ट दृष्टिकोण

डा. पञ्जियार यी सबै मापदण्डमा खरो उत्रिएको पार्टीको आन्तरिक मूल्याङ्कनमा निष्कर्ष निकालिएको स्रोतले जनाएको छ।

समानुपातिक प्रणाली र यसको महत्व

नेपालको संसदीय प्रणालीमा समानुपातिक प्रतिनिधित्वले समावेशी लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउने उद्देश्य राख्दछ। यस प्रणालीमार्फत विभिन्न पेशा, समुदाय, लिंग र क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू संसद्मा पुग्ने अवसर पाउँछन्।

डा. पञ्जियार जस्ता पेशागत पृष्ठभूमि भएका व्यक्तिहरूको संसद् प्रवेशले नीतिनिर्माणमा व्यावहारिक दृष्टिकोण थपिने विश्वास गरिएको छ। स्वास्थ्य, शिक्षा, र सामाजिक सुरक्षाजस्ता विषयमा उनीजस्ता विशेषज्ञको भूमिका महत्वपूर्ण हुने अपेक्षा गरिएको छ।

धनुषा क्षेत्र र जनअपेक्षा

धनुषा जिल्ला मधेश प्रदेशको राजनीतिक, सांस्कृतिक र आर्थिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण जिल्ला हो। यहाँ शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, पूर्वाधार, र सुशासन प्रमुख मुद्दाका रूपमा रहेका छन्।

स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार, डा. पञ्जियारले अघिल्लो निर्वाचनमा घरदैलो अभियानका क्रममा जनताको समस्या ध्यानपूर्वक सुनेका थिए। उनी चिकित्सक मात्र नभई सामाजिक अभियन्ताको रूपमा पनि चिनिन्छन्। विशेष गरी गरिब, दलित, महिला तथा सीमान्तकृत समुदायका स्वास्थ्य समस्याबारे उनको चासो उल्लेखनीय रहेको बताइन्छ।

राजनीतिक वृत्तमा प्रतिक्रिया

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको यस निर्णयलाई लिएर राजनीतिक वृत्तमा मिश्रित प्रतिक्रिया आएका छन्। समर्थकहरूले यसलाई सकारात्मक र समयसापेक्ष कदम भनेका छन् भने केही विपक्षी दलका नेताहरूले “अनुभवको अभाव” जस्ता आलोचना पनि गरेका छन्।

तर राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्

“नेपालको राजनीतिमा अब पुराना अनुहारभन्दा पनि काम गर्न सक्ने, इमानदार र पेशागत पृष्ठभूमि भएका व्यक्तिहरूको आवश्यकता छ। डा. पञ्जियार जस्ता व्यक्तिहरू संसद्मा पुग्नु लोकतन्त्रका लागि सकारात्मक संकेत हो।”

स्वास्थ्य नीतिमा सम्भावित योगदान

यदि डा. पञ्जियार संसद् पुगे भने, उनले विशेष गरी स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारमा पहल गर्ने बताएका छन्। उनका प्रमुख प्राथमिकताहरूमा निम्न विषय समावेश हुने अपेक्षा गरिएको छः

• सरकारी अस्पतालको सेवा सुधार

• ग्रामीण क्षेत्रमा विशेषज्ञ सेवा विस्तार

• स्वास्थ्य बीमा प्रणालीको प्रभावकारी कार्यान्वयन

• चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीको सुरक्षा र सुविधा

• मातृ तथा शिशु स्वास्थ्यमा विशेष कार्यक्रम

कोभिड–१९ महामारीपछिको अवस्थामा नेपालजस्तो देशका लागि सक्षम स्वास्थ्य नीति अत्यन्त आवश्यक भएको उनको धारणा छ।

युवापुस्तामा प्रभाव

डा. पञ्जियारको राजनीतिक यात्राले युवाहरूलाई पनि प्रेरित गरेको देखिन्छ। पेशागत करियर छोडेर वा त्यससँगै राजनीतिमा आउन सकिन्छ भन्ने सन्देश उनले दिएका छन्। युवाहरूका लागि राजनीति केवल शक्ति प्राप्तिको माध्यम होइन, सेवा र परिवर्तनको माध्यम हुन सक्छ भन्ने उनको दृष्टिकोण छ।

निष्कर्ष

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीद्वारा डा. रञ्जित पञ्जियारलाई समानुपातिक प्रणालीमार्फत प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि सिफारिस गर्नु नेपाली राजनीतिमा एक महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ। यो निर्णयले पार्टीको नीति, सोच र भावी दिशालाई स्पष्ट रूपमा संकेत गर्दछ।

डा. पञ्जियारको शैक्षिक पृष्ठभूमि, पेशागत अनुभव, र राजनीतिक प्रतिबद्धता हेर्दा उनी संसद्मा पुग्दा स्वास्थ्य, शिक्षा र सामाजिक न्यायका विषयमा सार्थक बहस र नीतिगत पहल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

अब सबैको ध्यान निर्वाचन आयोगको औपचारिक प्रक्रियातर्फ केन्द्रित छ। अन्ततः उनी संसद्मा पुग्छन् वा नपुग्छन् भन्ने निर्णय प्रक्रियाले गर्नेछ। तर यति भने स्पष्ट छ—डा. रञ्जित पञ्जियारको नाम नेपाली राजनीतिक परिदृश्यमा अब गम्भीर रूपमा लिइन थालिएको छ।