मौसम झा जनकपुरधाम। मधेश आन्दोलनबाट उदाएका युवा नेता किसन साहको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) मा प्रवेशले राजनीतिक बहसभन्दा बाहिर गएर धनुषा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ को चुनावी समीकरणमै प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ। यो घटनालाई आगामी निर्वाचनको सन्दर्भमा मधेशमा देखिँदै आएको मतध्रुवीकरण र पुस्तागत मतपरिवर्तनसँग जोडेर विश्लेषण गर्न थालिएको छ।
धनुषा–३ मा परम्परागत रूपमा मधेश केन्द्रित दलहरू र ठूला राष्ट्रिय दलबीच प्रतिस्पर्धा हुँदै आएको छ। तर पछिल्ला चुनावहरूमा मतदाताको उत्साह घट्दै जानु, पुराना नेताप्रति असन्तुष्टि बढ्नु र युवामाझ ‘नयाँ विकल्प’ खोज्ने प्रवृत्तिले स्थिर मतबैंक कमजोर बन्दै गएको देखिन्छ। यही अवस्थाबीच किसन साहजस्तो स्थानीय स्तरमा चिनिएको युवा नेताको रास्वपामा प्रवेशले त्यो असन्तुष्ट मतलाई एकत्रित गर्ने सम्भावना बढाएको छ।
विशेषगरी मधेश आन्दोलनको पृष्ठभूमि भएका कार्यकर्ता, शिक्षित युवा र वैदेशिक रोजगारीमा रहेका परिवारसँग जोडिएका मतदातामाझ साहको प्रभावलाई सानो मान्न सकिँदैन। उनीसँग जोडिएको आन्दोलनकारी पहिचान र रास्वपाको ‘वैकल्पिक राजनीति’को ब्रान्डिङ मिल्दा धनुषा–३ मा तेस्रो शक्तिको रूपमा रास्वपाले आफूलाई मजबुत रूपमा उभ्याउने अवसर पाएको छ।
यसको प्रत्यक्ष दबाब मधेश केन्द्रित दलहरूमा पर्ने देखिन्छ। लामो समयदेखि एउटै नेतृत्व, सीमित अनुहार र आपसी विभाजनले ग्रस्त ती दलहरूको परम्परागत मत आधार साहको प्रवेशसँगै क्रमशः खस्न सक्ने विश्लेषकहरूको बुझाइ छ। यदि उनीहरूले संगठन सुदृढीकरण र विश्वसनीय उम्मेदवार अघि सार्न सकेनन् भने रास्वपाले निर्णायक मत काट्न सक्ने सम्भावना बढ्नेछ।
तर चुनौती पनि उस्तै छन्। धनुषा–३ जस्तो क्षेत्रमा चुनाव केवल सामाजिक सञ्जाल र शहरी युवामै सीमित हुँदैन। स्थानीय संरचना, संगठन, समुदायगत सन्तुलन र दीर्घकालीन विश्वास अझै निर्णायक भूमिका खेल्छन्। रास्वपाले साहको व्यक्तित्वभन्दा बाहिर गएर स्थानीय मुद्दामा स्पष्ट एजेन्डा र बलियो संगठन विस्तार गर्न नसके यो प्रभाव सीमित हुन सक्ने जोखिम पनि उत्तिकै छ।
समग्रमा, किसन साहको रास्वपामा प्रवेशले धनुषा–३ को चुनावी मैदानलाई त्रिकोणात्मक प्रतिस्पर्धातर्फ धकेल्ने संकेत देखिएको छ। यो प्रवेशले तत्काल जित सुनिश्चित नगरे पनि, मधेश राजनीतिमा ‘वैकल्पिक शक्ति’को सम्भावनालाई मजबुत बनाउँदै आगामी निर्वाचनलाई थप रोचक र अनिश्चित बनाउने निश्चित देखिन्छ।
